Sta je weer eens te wachten op een koud perron terwijl de borden op 'niet instappen' springen? We weten precies hoe dat voelt. Treinvertraging is erg vervelend. Het goede nieuws? Je staat niet machteloos. Er zijn duidelijke regels die jou als reiziger beschermen.

Of je nu door Nederland reist of de grens overgaat: jij hebt recht op duidelijkheid en vaak ook op een vergoeding. 

In het kort, dit zijn je rechten: 

• Geld terug: Ontvang tot 100% van je ticketprijs terug bij vertraging.*

• Verzorging: Recht op gratis eten, drinken en een hotelovernachting.

• Keuze: Kies voor een alternatieve route of je volledige geld terug.

*In Nederland krijg je 100% terug vanaf 60 minuten vertraging. Op de HSL-lijn gelden snellere drempels: 50% vanaf 15 minuten en 100% vanaf 30 minuten. Buiten Nederland krijg je 50% terug bij 60 minuten vertraging of langer.

Wat zegt de Europese wet?

Veel mensen weten wel dat ze rechten hebben bij een vertraagde vlucht, maar wist je dat er voor treinen een vergelijkbare Europese wet bestaat? Dit is de EU-verordening 2021/782. Klinkt stoffig, maar het is belangrijk om te weten wat deze wet voor jou kan betekenen. In Nederland, krijg je meestal 100% van je geld terug bij een vertraging van 60 minuten of langer. Echter, in Europa als geheel is het iets anders geregeld.

Zodra je vertraging oploopt, tikt de klok in jouw voordeel. De belangrijkste mijlpalen zijn:

• Vanaf 60 minuten vertraging: De vervoerder moet je helpen. Dit betekent vaak gratis drinken en een snack. Daarnaast heb je de keuze: je reis voortzetten zodra het kan, óf je reis afbreken en je volledige ticketprijs terugvragen.

• 60 tot 119 minuten vertraging: Je hebt recht op een vergoeding van 25% van je ticketprijs.

• 120 minuten vertraging of meer: Je krijgt 50% van je ticketprijs terug.

Heb je door de vertraging een overnachting nodig omdat er geen treinen meer gaan? Dan moet de spoorwegmaatschappij je hotel en het vervoer daarheen regelen én betalen. In dit artikel vind je meer informatie over de Europese regelgeving voor treinvervoer.

Wat moet een vervoerder voor je regelen?

Spoorwegmaatschappijen hebben een zorgplicht. Dat betekent dat ze je niet zomaar aan je lot mogen overlaten. Zij zijn verplicht om:

• Je altijd te voorzien van de meest actuele reisinformatie.

• Hulp en extra aandacht te bieden aan reizigers met een beperking.

• Duidelijk te communiceren over hoe je een klacht kunt indienen en bij welke instantie je terechtkunt als je er samen niet uitkomt.

Vertraging onderweg: jouw keuzes

Zodra je vertraging oploopt, moet de vervoerder je informeren over de situatie en eventueel vervangend vervoer regelen. Wordt de vertraging naar verwachting langer dan 60 minuten? Dan ligt de keuze bij jou:

1. Doorreizen: Je zet je reis zo snel mogelijk voort via de geplande route of een alternatieve route.

2. Later reizen: Je kiest een andere datum die jou beter uitkomt om de reis alsnog te maken.

3. Geld terug: Je ziet af van de reis. Je krijgt het bedrag van je ticket (of het ongebruikte deel) terug. Indien nodig heb je ook recht op een gratis ticket terug naar je oorspronkelijke vertrekpunt.

Hulp en verzorging (vanaf 60 minuten)

Als je meer dan een uur moet wachten, heb je recht op verzorging. De vervoerder moet je het volgende aanbieden:

• Maaltijden en drinken (naar verhouding met de wachttijd).

• Hotelovernachting en vervoer naar je slaapplek als je trein gestrand is 's nachts.

• Kostenvergoeding voor het informeren van de mensen die op je wachten.

Jouw rechten bij de NS

In Nederland hebben we het eigenlijk best goed geregeld. De NS hanteert namelijk de regeling 'Geld terug bij vertraging'. Het mooie hiervan is dat de NS vaak soepeler is dan de Europese wetgeving. Zo krijg je bij binnenlandse reizen vaak al een vergoeding vanaf 30 minuten vertraging.

In Nederland heb je vaak al sneller recht op een vergoeding dan je denkt. Of je nu reist met een los kaartje, een e-ticket of je OV-chipkaart (met of zonder abonnement): de regels gelden voor iedereen.

Ben je benieuwd hoe dit precies werkt voor jouw specifieke situatie of abonnement? Check dan ons uitgebreide artikel over waar je recht op hebt bij de NS.

Ook als student: laat je geld niet liggen

Reis je met een studenten-OV (week- of weekendabonnement) en denk je dat je buiten de boot valt? Dat klopt niet. Ook met een studentenreisproduct heb je recht op een vergoeding bij vertraging. Omdat je niet per rit betaalt, werkt de NS hier met vaste bedragen:

• € 2,32 bij een vertraging van 30 tot 60 minuten (50%-regeling).

• € 4,64 bij een vertraging van 60 minuten of meer (100%-regeling).

Dus ook al kost jouw rit op papier niks extra's, die vaste vergoeding staat gewoon voor je klaar. Per vertraging lijkt het weinig, maar over een heel studiejaar tikt het flink aan.

Ben je benieuwd hoe dit precies werkt voor jouw specifieke situatie of abonnement? Check dan ons uitgebreide artikel over waar je recht op hebt bij de NS.

Wanneer heb je geen recht op vergoeding?

We zijn graag 100% eerlijk: je krijgt helaas niet altijd geld terug. Er zijn situaties van 'overmacht' waar de vervoerder echt niets aan kan doen. Sinds 2023 zijn de Europese regels hierop iets strenger geworden.

Je krijgt meestal geen vergoeding als de vertraging komt door:

• Extreme weersomstandigheden: Denk aan een zware storm waarbij het treinverkeer uit veiligheid wordt stilgelegd.

• Grote stakingen: Mits deze ruim van tevoren zijn aangekondigd en buiten de macht van de vervoerder liggen.

• Personen op het spoor: Situaties waar de NS of andere vervoerder geen invloed op heeft.

• Werkzaamheden: als de werkzaamheden al gepland zijn, da heb je meestal geen recht op een vergoeding. Maar als ze ongepland zijn of langer duren, dan vaak wel. In dit artikel over vergoeding bij vertraging vanwege werkzaamheden op het spoor vertellen we je meer.

Let op: De vervoerder moet dit wel kunnen bewijzen. Wij horen vaak dat claims onterecht worden afgewezen onder de noemer 'overmacht'. Wij checken altijd de officiële data om te zien of jij alsnog gewoon recht hebt op die vergoeding. Lees meer hierover in ons artikel over vertraging bij slechte weersomstandigheden.

Hoe claim je je vergoeding?

Laten we eerlijk zijn: het claimen bij de NS is vaak frustrerender dan de vertraging zelf. Je moet namelijk tot op de minuut nauwkeurig invullen wélke trein je nam, hoe laat die zou vertrekken, hoe laat je daadwerkelijk aankwam en hoeveel vertraging je precies opliep. Zit je er een paar minuten naast, of weet je niet meer welke trein van de drie het ook alweer was? Dan wordt je claim zonder pardon afgekeurd.

Dat is precies waarom Trein-Vertraging.nl bestaat. Wij halen het giswerk eruit:

1. Scan je OV-chipkaart: In onze app zie je direct voor welke ritten van de afgelopen maanden je nog geld kunt terugkrijgen. Geen gedoe met data en tijden uit je hoofd opzoeken.

2. Wij vullen de claim correct in: We koppelen jouw reis aan de officiële vertragingsdata van ProRail en NS, zodat elke minuut vertraging klopt. Zo wordt je claim niet afgekeurd op een verkeerd ingevuld tijdstip.

3. No win, no fee: Alleen als de claim succesvol is, rekenen we een kleine commissie. Krijg jij niks? Dan betaal je ons ook niks.

Laat je geld niet liggen op het spoor. Je hebt er recht op.